Hiện nay đa số người xử-dụng-từ-xử-dụng cụ cho câu hỏi sử-dụng-từ-sử-dụng. Theo chúng tôi, viết dùng là sai chính tả, bởi đó ý kiến đề xuất không viết như vậy nữa. Và dưới đấy là phần chứng minh cái không đúng đó.

Bạn đang xem: Sử dụng hay xử dụng

Từ hán việt

Từ sử tuyệt xử trong bài này số đông là trường đoản cú Hán Việt. Xét về động từ, vào Hán ngữ, chữ sử 使 (bộ Nhân) có tương đối nhiều nghĩa, trong các số ấy có nghĩa nên bàn là “dùng tới”; còn chữ xử bao gồm hai giải pháp viết là 處 (bộ Hô) cùng 杵 (bộ Mộc). Chữ xử 處 (bộ Hô) bao gồm những nghĩa sau: ở, cư trú; giao thiệp, đối đãi; coi sóc, lo liệu; giải quyết, quyết đoán; ra quyết định hình án; không ra có tác dụng quan, ngơi nghỉ ẩn; còn nghỉ ngơi nhà, ko ra có tác dụng quan hoặc chưa đi lấy chồng…; còn chữ xử 杵 (bộ Mộc) thì gồm nghĩa chọc, xỉa, đứng ngẩn ra. Nhìn toàn diện cả hai chữ xử này đều không có nghĩa nào phối hợp thỏa xứng danh với chữ dụng 用, chính vì chữ dụng 用 tuy có tương đối nhiều nghĩa, nhưng lại sở hữu một nghĩa rất quan trọng là dùng, kết hợp được cùng với chữ sử 使 để tạo nên một đụng từ ghép.

*

Chữ nôm

Trong chữ Nôm, sử (*) được viết là使. Chữ này kết phù hợp với chữ dụng 用 để chế tạo ra thành hễ từ áp dụng 使用. Còn xử thì có ba chữ: xử 䖏 (trong xử phạt); xử 処 (trong xử sự, xử lý); xử 處 (trong xử phạt, xử án). Những chữ xử này sẽ không được ghi nhấn là tất cả kết phù hợp với chữ dụng 用, tức là KHÔNG HỀ CÓ CHỮ XỬ DỤNG.

Từ điển

Trong hầu như quyển từ điển Hán Việt mà shop chúng tôi hiện có, chỉ GIẢI THÍCH TỪ SỬ DỤNG 使用, KHÔNG HỀ CÓ TỪ XỬ DỤNG 處(杵)用. Tựa như như vậy, trong Đại phái mạnh Quốc Âm tự Vị (Hùinh Tịnh Paulus Của, NXB sài thành 1974) chỉ ghi dìm chữ sử cùng với từ áp dụng (quyển 2, tr.312), mà lại ở mục chữ xử không hề có từ xử dụng (tr.591).

Tra cứu tiếp cửa hàng chúng tôi nhận thấy từ điển giờ Việt (Hoàng Phê chủ biên, NXB KHXH, 1988) định nghĩa thực hiện như sau: “đem dùng vào mục tiêu nào đó” (tr. 906); còn tự điển vn (Thanh Nghị, NXB Thời ráng 1958) định nghĩa thực hiện là “dùng” (tr.1153). Cả hai quyển này vẫn không tồn tại từ xử dụng. Và cứ thế, vào Việt ngữ chánh tả trường đoản cú vị (Lê Ngọc Trụ, bên sách Khai Trí 1959), tự điển Việt Hán (Huỳnh Diệu Vinh, NXB Hồng Đức, tái bản 2009)… cũng chỉ có sử dụng, không có xử dụng.

Phương ngữ

Hiện nay ngơi nghỉ Việt Nam, giới ngôn ngữ học phân định cha vùng phương ngữ chính: phương ngữ bắc (Bắc bộ), phương ngữ trung (Bắc Trung bộ), phương ngữ nam giới (Nam Trung bộ và phái nam bộ).

Chúng ta biết rằng bao gồm vùng phát âm không minh bạch được thân phụ âm đầu S cùng X (chỉ gọi được X : ), đó là phương ngữ bắc, tất cả vùng biên thuỳ phía Bắc (Tây Bắc, Đông Bắc, tp hải phòng và Quảng Ninh), vùng đồng bằng bắc bộ (không tính quanh vùng hạ lưu sông Hồng và ven biển như Bắc Ninh, Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Hà Tây, Hòa Bình, Phú Thọ…); nhưng mà vùng Thái Bình, Hà Nam, phái mạnh Định, tỉnh ninh bình thì riêng biệt được S cùng X (đọc S là <ʂ> cùng X là ). Tương tự như vậy, phương ngữ trung cùng phương ngữ phái nam (kể cả vùng Quảng Nam, Quảng Ngãi) cũng đều sáng tỏ được S/X.

Kết luận

Việc viết thực hiện thành xử dụng có thể là vì “nói sao viết vậy”, bắt đầu từ cách phân phát âm không minh bạch được giữa S với X; ngoại trừ ra, rất có thể là bởi vì thấy nhiều người viết xử dụng đề xuất bắt chước viết theo, không kiểm tra bao gồm tả bằng từ điển. Hiện tượng kỳ lạ nhầm lẫn này tương đối phổ biến, thiết nghĩ không quan trọng phải dẫn chứng thêm.

Xem thêm: Tìm Điểm Cực Đại Của Hàm Số, Cách Tìm Cực Trị Của Hàm Số Cực Hay

Vương Trung HiếuTuần Báo Văn Nghệ tp.hồ chí minh số 424

——————————

(*) ko kể ra, trong chữ nôm còn hai chữ sử không giống (駛 với 驶) đều có nghĩa là lái xe, lái tàu thuyền.